Kira depozitosu nedir? Depozito iade şartları

Kiracıdan ev sahibi tarafından talep edilen kira depozitosu hakkında “depozito nedir, nasıl verilmelidir, iade şartları nelerdir?” gibi sorular sıklıkla merak konusu oluyor. Sizler için kira depozitosu ile ilgili merak edilen tüm soruların yanıtlarını hazırladık.

Kira Depozitosu Nedir?
Kira depozitosu, ev sahibinin kiracıdan talep ettiği güvence niteliğindeki bedeldir. Ev sahibi, kiracı mülkü kullanırken oluşabilecek maddi zararları ya da varsa ödenmemiş kira borçlarını bu bedelden tahsil eder.  
Türk Borçlar Kanunu madde 342’ye göre; “konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence verme borcu getirilmişse, bu güvence üç aylık kira bedelini aşamaz.”

Depozitonun Veriliş Şekli ve Banka Hesabı
Kira depozitosu nakit olarak verildiyse, Türk Borçlar Kanunu’na göre bu depozito bir banka hesabında vadeli olarak saklanmalıdır. Banka hesabı kiracı adına açılmalı ve kiracının rızası olmadan çekilmemelidir.
Depozito bedeli, mülk sahibinin keyfi kullanımına açık değildir ve yalnızca kira süreci bittikten sonra doğacak olan olası hak talepleri için kullanılabilir (Evin herhangi bir şekilde maddi olarak zarar görmesi, kira borcunun olması vb.)

Depozitonun İade Edilme Şartları
Depozitonun kiracıya iade edilebilmesi için bazı şartların uygun olması gerekir. Bu şartlar yerine getirilmiş ise ev sahibi depozitoyu kiracıya iade etmekle yükümlüdür. 
Depozitonun iade edilme şartları şu şekilde:

1. Mülkün Hasarsız Bir Şekilde Teslim Edilmesi:
Kiracı, kiraladığı mülkü, aldığı gibi teslim etmelidir. Ancak kiracının mülkü kullanımı sırasında oluşan normal aşınma ve yıpranmalar depozitodan kesinti yapılması için gerekçe değildir.Kiracı mülkte gereksiz ya da ağır hasar bırakmışsa (delinmiş duvarlar, kırılmış pencereler, zarar verilmiş borular gibi), ev sahibi hasarı tamir ettirip masrafları depozitodan kesebilir.

2. Kira ve Faturaların Ödenmiş Olması:
Kiracının sözleşme süresince ödediği kira bedelleri tam ve eksiksiz olmalıdır. Ayrıca, elektrik, su, doğalgaz gibi faturalarının da ödenmiş olması gerekir. Ödenmemiş faturalar veya kira borcu kalmışsa, depozitodan kesilebilir.

3. Sözleşme Şartlarına Uygunluk:
Kira sözleşmesinde yazan şartlara kiracının uyması gerekir. Örneğin, evde izinsiz tadilat yapmama, izinsiz evcil hayvan bulundurmama gibi maddeler yer alıyorsa ve şartlara aykırı bir durum varsa, ev sahibi bundan doğan zararları depozitodan tahsil edebilir.

4. Ekstra Giderler:
Kiracının kaldığı mülkte apartman aidatı, havuz bakım ücreti, güvenlik giderleri gibi ekstra ücretler varsa ve ödenmemişse depozitodan kesilebilir.

Depozito iadesi nasıl olur?
Kiracı mülkü boşaltıp anahtarları ev sahibine teslim ettikten sonra ev sahibi evi kontrol eder ve herhangi bir sorun yoksa (borçları ödenmiş ve mülk hasarsız ise) ev sahibi, depozitoyu makul bir süre içerisinde iade etmelidir. 

Türk Borçlar Kanunu'na göre depozitonun bankadaki vadeli hesaptan çekilmesi için kiracının da onayı gerekmektedir. Eğer ev sahibi depozitoyu iade etmezse, kiracı yasal yollara başvurarak hakkını arayabilir.

“Banka, güvenceleri ancak iki tarafın rızasıyla veya icra takibinin kesinleşmesiyle ya da kesinleşmiş mahkeme kararına dayanarak geri verebilir. Kiraya veren, kira sözleşmesinin sona ermesini izleyen üç ay içinde kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili bir dava açtığını veya icra ya da iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmemişse banka, kiracının istemi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlüdür.”
Depozito İadesinde Anlaşmazlık Durumları
Ev sahibi ve kiracı arasında depozito konusunda anlaşmazlık çıkarsa, bu durumda kiracı hukuki yollara başvurabilir. Kiracının, depozitonun iade edilmediği veya haksız kesinti yapıldığını düşündüğü durumlarda:

   * Noter aracılığıyla ihtarname gönderebilir.
   * Sulh Hukuk Mahkemeleri'ne başvurabilir. Depozito iadesi davası açılırsa, kiracı mülkü hasarsız teslim ettiğini ve borçlarını ödediğini kanıtlamalıdır. Bu nedenle kira süreci boyunca belgeler mutlaka saklanmalıdır.

Depozitoya Hangi Durumlarda El Konulamaz?
Ev sahibi aşağıdaki durumlar gerçekleştiğinde depozitoya el koyamaz, iade etmek zorundadır:
   * Mülkte normal aşınma varsa (boya solması, zemin kaplamalarının eskimesi gibi).
   * Kiracı tüm kira ve faturalarını ödediyse.
   * Ev sahibinin keyfi istekleri varsa (mülkü yenilemek istemesi gibi).

Özetle kira depozitosu yalnızca kiracı tarafından mülke hasar verildiyse ya da ödenmemiş borçlar varsa kullanılabilir. Bu durumlar gerçekleşmediyse depozito en kısa sürede kiracıya iade edilmelidir.